ชลัช วรยรรยง – นักดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัต

เมื่อพูดถึงดนตรีเพื่อการเยียวยา คนส่วนใหญ่มักนึกถึงเสียงเพื่อการผ่อนคลาย หรือกิจกรรมดนตรีที่สร้างความสุข ซึ่งล้วนมีคุณค่าในแบบของตน

ผมทำงานกับดนตรีในอีกชั้นหนึ่ง — ในฐานะ ภาษาของจิตไร้สำนึก ที่เปิดทางให้เรื่องราวที่ไม่รู้จะบอกเล่าออกมาอย่างไร ได้รับการรับฟัง ได้รับการโอบรับ และได้แปรเปลี่ยน นี่คือหัวใจของ ดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัต (Psychodynamic Music Therapy) แนวทางที่ผมปฏิบัติมากว่า 10 ปี ในโรงพยาบาลจิตเวชและคลินิกเวชศาสตร์ฟื้นฟูด้านจิตกาย (psychosomatic rehabilitation) ที่ประเทศเยอรมนี ก่อนจะกลับมาบุกเบิกแนวทางนี้ในประเทศไทย

แนวทางและปรัชญาการทำงาน

เสียงและดนตรีเข้าถึงส่วนของจิตใจที่คำพูดไปไม่ถึง ในกระบวนการดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัต เราไม่ได้ใช้ดนตรีเพียงเพื่อความสนุกหรือเพื่อความผ่อนคลาย แต่ใช้เป็นพื้นที่ปลอดภัยที่อารมณ์ ความทรงจำ และประสบการณ์ภายใน จะได้แสดงตัวตนออกมาและได้รับความเข้าใจผ่านการทำงานร่วมกันภายในความสัมพันธ์เชิงบำบัด

เป้าหมายของกระบวนการจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงความผ่อนคลายชั่วขณะ แต่ขยายไปถึงการทำความเข้าใจตนเองในระดับที่ลึกขึ้น สิ่งที่เคยอึดอัดคับข้องได้คลี่คลาย และผู้รับบริการได้กลับไปสัมผัสโลกภายในของตนเอง — โดยมีผมทำหน้าที่ โอบรับ (containment) และ โอบอุ้ม (holding) ตลอดเส้นทาง

นี่คือดนตรีบำบัดที่หยั่งรากอยู่บนองค์ความรู้ทางคลินิก ผ่านการฝึกฝนและการทำงานจริงในระบบสาธารณสุขของประเทศเยอรมนี

เส้นทางกว่าจะมาถึงวันนี้

ผมเริ่มต้นในฐานะนักกีตาร์คลาสสิก (คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อระดับปริญญาโทด้านดนตรีบำบัดที่ SRH Hochschule Heidelberg ประเทศเยอรมนี

จากนั้นคือการทำงานจริงกว่าหนึ่งทศวรรษในระบบสาธารณสุขเยอรมัน — ทั้งในโรงพยาบาลจิตเวช (จิตเวชเฉียบพลัน จิตเวชผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคซึมเศร้า) และในคลินิกเวชศาสตร์ฟื้นฟูด้านจิตกาย ที่ผมทำงานกับผู้มีภาวะอ่อนไหวต่อเสียงและผู้มีบาดแผลทางใจ (trauma) ประสบการณ์เหล่านี้หล่อหลอมวิธีที่ผมเข้าใจเสียง ความเงียบ และความสัมพันธ์ระหว่างนักบำบัดกับผู้รับบริการ

→ อ่านเส้นทางฉบับเต็ม: จากนักดนตรี สู่ นักดนตรีบำบัด

งานของผมในวันนี้

SOL29 Atelier — ปัจจุบันผมให้บริการจิตบำบัดด้วยดนตรีเชิงจิตพลวัตแบบรายบุคคลและรายคู่ ในรูปแบบ boutique studio ที่ State Tower สีลม กรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ที่ออกแบบมาเพื่อการทำงานเชิงลึกอย่างเป็นส่วนตัว

การสอนและการวางรากฐานให้ผู้ปฏิบัติงานเสียง — ผมพัฒนาหลักสูตร Clinical Foundation for Sound Healers ที่เชื่อมทฤษฎีดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัตเข้ากับการปฏิบัติงาน singing bowl และ crystal bowl โดยเน้นเรื่องความปลอดภัยทางอารมณ์ (containment) และจริยธรรมวิชาชีพ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสาย wellness รับมือกับภาวะเปราะบางหรือการปลดปล่อยทางอารมณ์ของผู้รับบริการได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย

การเป็นวิทยากรและอาจารย์พิเศษ — ผมสอนหลักสูตรดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัต ในระดับปริญญาโทของหลายมหาวิทยาลัย และออกแบบกระบวนการเรียนรู้ด้านดนตรีบำบัดให้แก่องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน

งานวิจัยและการต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น — ผมเป็นผู้ร่วมวิจัยในโครงการ Isan Wellness Soundscape ที่ศึกษาการนำดนตรีพื้นบ้านอีสาน (แคน พิณ ฆ้อง กลองยาว และประเพณีหมอลำ) มาผนวกเข้ากับหลักการดนตรีบำบัดตะวันตก เพื่อพัฒนาแนวทางที่เหมาะกับบริบทสังคมไทย พร้อมทั้งเพิ่มมูลค่าและคุณค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์และองค์ความรู้พื้นบ้านอีสาน ซึ่งโครงการนี้ก็ได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากทั้งภาครัฐและเอกชน และยังเป็นโครงการนำร่องเพื่อต่อยอดไปสู่การนำดนตรีพื้นบ้านจากภูมิภาคอื่นๆ ในประเทศไทยมาร่วมในการวิจัย

การประยุกต์องค์ความรู้ตะวันตกเข้ากับวัฒนธรรมไทย

ที่ SOL29 Atelier ผมได้พัฒนากรอบการทำงานที่เรียกว่า RSNF (Relational Symbolic-Narrative Framework) ซึ่งเป็นวิธีการเฉพาะตัวที่บุกเบิกการผสานศาสตร์ “ดนตรีบำบัดเชิงจิตพลวัต” เข้ากับ “ระบบสัญลักษณ์เชิงวัฒนธรรมไทย” — รวมถึงโหราศาสตร์ไทย — ในฐานะ “เครื่องมือสะท้อนใจ” ที่เข้าถึงได้ทางวัฒนธรรม

โหราศาสตร์ภายใต้กรอบนี้ไม่ได้ถูกนำมาเพื่อเป็นการพยากรณ์หรือชี้นำชีวิต แต่เป็นการใช้หนึ่งในระบบที่คุ้นเคยในวัฒนธรรมไทยเป็นเครื่องมือช่วยสำรวจและทำความเข้าใจจิตใจเบื้องลึกของตนเองอย่างเป็นธรรมชาติ การผสมผสานศาสตร์ตะวันตกและตะวันออกนี้ จะช่วยให้คุณเข้าใจความขัดแย้งในจิตใจ และค้นพบแง่มุมของตนเองที่อาจเคยถูกมองข้าม

คุณวุฒิและบทบาทวิชาชีพ

• การรับรองวิชาชีพ: นักดนตรีบำบัดที่ได้รับการรับรองจากสมาคมดนตรีบำบัดเยอรมัน (German Music Therapy Association — DMtG)
• การศึกษา: ปริญญาโทสาขาดนตรีบำบัด SRH Hochschule Heidelberg (2010–2012) · ปริญญาตรีสาขาดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (2002–2005)
• หลักสูตรวิชาชีพขั้นสูง: “การพัฒนาแนวคิดและการประยุกต์ทางคลินิกในดนตรีบำบัด” — Frankfurt University of Applied Sciences (2014–2015)
• บทบาทบริหาร: รองนายกสมาคมดนตรีบำบัดไทย — Thai Association of Music Therapy (2025-2027)
• อาจารย์พิเศษ (ระดับปริญญาโท): มหาวิทยาลัยมหิดล · มหาวิทยาลัยขอนแก่น · มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
• Visiting Practitioner: ชีวาศรม อินเตอร์เนชั่นแนล เฮลท์ รีสอร์ท (Chiva-Som, หัวหิน)
• Music Therapist Provider: SOULSMITH by Empathy Sauce
• ภาษา: ไทย · เยอรมัน · อังกฤษ

ทำงานร่วมกัน

ไม่ว่าคุณจะกำลังมองหาพื้นที่ปลอดภัยเพื่อเยียวยาจิตใจ สำรวจตัวตนเพื่อการเติบโต หรือต้องการยกระดับทักษะในฐานะผู้ปฏิบัติงานด้านเสียง ผมและ SOL29 Atelier พร้อมที่จะร่วมเดินทางไปกับคุณครับ